Bi Bilgi

Harita Nedir?

harita nedir
Furkan OTACI

Harita Nedir?

“Harita, yeryüzünün bütünün ya da bir bölümünün, kuş bakışı görünümünün, belirli bir oranda küçülttürülerek aktarılmasıyla elde edilen şekillerdir.”

Bir harita çizilirken öncelikle haritanın kullanım amacı belirlenir.

Bir çizimin harita olabilmesi için;

  • Kuş bakışı görünüşe
  • Belirli bir ölçeğe göre çizilmesi gerekir.

Kuş bakışı görünüş yukarıdan görünüşü, ölçek ise küçültme oranını ifade eder.

Bir Haritada Neler Bulunur?

Haritada bulunan ögelerin başlıcaları, ölçek, coğrafi koordinatlar, yön işareti, lejant ve başlıktır. Başlık kısmında haritanın çizim amacı belirtilir; haritanın lejantında (harita anahtarı), haritadaki şekil ve renklerin neyi ifade ettiği gösterilir. Ölçekte küçültme oranı gösterilir. Buna göre her haritada alan ve uzaklık hesaplanabilir, yön ve coğrafi konum bulunabilir.

Projeksiyon Nedir?

Haritalar ile ilgili olan projeksiyon kavramı nedir? Kısaca projeksiyon nedir?

Dünya, küre şeklinde olduğundan düzlem üzerine çizilirken kara ve denizlerin boyutlarında bozulmalar olur. Bu nedenle dünya haritaları gerçeği tam olarak yansıtamaz, gerçeğe yakın görünümü verir. Dünya’yı en az hatayla gösteren haritalar küresel haritalardır. Ancak küresel haritaların yaygın olmamasının nedeni taşınmaya elverişli olmamasıdır.

Dünya haritalarını en az hatayla çizmek için birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlere iz düşüm (projeksiyon) denir. Projeksiyonların esasını paralel ve meridyenlerin çizilme yöntemi oluşturur.

En çok kullanılan iz düşüm (projeksiyon) yöntemleri nelerdir?

Başlıca iz düşüm yöntemleri; silindirik, konik ve düzlemdir.

Silindirik Projeksiyon

Silindirik projeksiyon yönteminde Dünya, bir silindirin açılımı şeklinde çizilir. Bu yöntemde ekvator çevresi en az hatalı; kutuplara yakın yerler olduğundan daha büyük gösterilir.

İlginizi Çekebilir:   Dövme İle İlgili Merak Edilenler
Düzlem Projeksiyon

Düzlem projeksiyon yönteminde Dünya’nın görünümü, kürenin herhangi bir noktasına teğet olan bir düzleme çizilir. Düzlem projeksiyon yöntemiyle çizilen haritalarda en az hatayla gösterilen yer, kutup çevresidir.

Konik Projeksiyon

Konik projeksiyon yönteminde Dünya, bir koninin açılım şeklinde çizilir. Bu yöntemde, orta enlemlerdeki ülkeler daha az hatayla gösterilir.

Ölçek Nedir?

Ölçek, haritalardaki uzunluğun gerçek uzunluğa oranıdır.

Ölçekler, genelde kesir ve çizgi olmak üzere iki şekilde gösterilir.

Kesir Ölçek: Payı daima 1 olarak gösterilen, paydası ise küçültme oranına göre değişen ölçeklerdir. 1/300.000 gibi, pay ve payda şeklinde gösterilir.

Çizgi Ölçek: Çizgi ölçekte, yeryüzündeki uzunluğun haritadaki karşılığı, bir çizgi üzerinde belirtilir. Örneğin aşağıdaki çizgi ölçek 1/500.000 ölçekli bir haritaya aittir. Yeryüzündeki 5 km bu haritada 1 cm olarak gösterilmiştir.

çizgi ölçek

Plan Ve Kroki İle Haritanın Benzer Ve Farklı Yönleri

Plan, kroki ve harita kuş bakışı görünüşe göre çizilir. Plan ve haritada arazi belirli bir oranda küçültülür. Diğer bir deyimle plan ve harita belirli bir ölçeğe göre çizilir. Krokinin çiziminde belirli bir ölçek kullanılmaz. Uzaklıklar kabataslak çizilir.

Haritadaki Ayrıntı Neye Göre Değişir?

Haritaların ayrıntısı küçültme oranına, diğer bir deyimle ölçeğe bağlıdır. Bir yerin haritası çizilirken ne kadar çok küçültülmüşse ayrıntısı o kadar az olur. Buna göre büyük ölçekli haritalarda ayrıntı daha fazladır.

Yazar hakkında

Furkan OTACI

Furkan OTACI

İnternet ve yazılıma olan merakım küçük yaşlardan beri vardır. Bu merakım sayesinde sürekli kendimi geliştiriyorum. Yazılım ve web dünyasına küçük projeler kazandırdım. Bir öğrenciyim ve ponpey.com da yazarım.

Yorum Yap